สร้างความแตกต่างของสี สำหรับบ้านเพื่อผู้สูงอายุ

Posted on: ตุลาคม 3, 2016, by :

ปัญหาทั่วไปที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ คือ ปัญหาทางสายตา เนื่องจากเมื่อคนเราอายุมากขึ้น เลนส์สายตาจะขุ่นขึ้น และอาจมีโรคทางสายตาต่างๆ เช่น ต้อกระจก ต้อลม หรือต้อหิน ซึ่งจะทำให้ผู้สูงอายุมองเห็นสิ่งต่างๆ ไม่คมชัด รวมถึงการรับรู้สีสันต่างๆ จะด้อยลง เช่น มองเห็นความสดของสีซีดลง เห็นสีผิดเพี้ยนไป หรือแยกความแตกต่างของสีไม่ได้

การแยกแยะความแตกต่างของสีไม่ได้ เป็นประเด็นสำคัญในการเลือกใช้สีในบ้าน เนื่องจากหลายครั้งที่ผู้สูงอายุ เดินตกบันได เดินสะดุดหกล้ม หรือเดินชนสิ่งของต่างๆ ในบ้าน มีสาเหตุมาจากการที่มองแยกแยะสีของวัตถุ กับสีของพื้นหลังต่างๆ ไม่ได้

ดังนั้นการจะออกแบบบ้านให้เอื้อต่อการมองเห็นของผู้สูงอายุนั้น จะต้องเลือกสีของพื้นผิวต่างๆ ที่ตัดกัน (Contrast) ด้วยความเข้ม-อ่อน หรือความมืด-ความสว่างของสี หากอธิบายง่ายๆ เหมือนการแปลงสีให้เป็นขาวดำ แล้วดูว่า ส่วนสว่างตัดกับส่วนมืดมากหรือน้อยเท่าไร ซึ่งพื้นที่หลักๆ ในบ้านที่ควรเน้น คือ บริเวณห้องน้ำ บันได พื้นต่างระดับ ผนังทางเดิน และประตู โดยมีรายละเอียดต่างๆ ดังนี้

1

ห้องน้ำ
ควรเลือกใช้สีของกระเบื้องพื้น และผนังห้องน้ำให้ตัดกับสีของสุขภัณฑ์ (ซึ่งมักมีสีขาว) เช่น ใช้พื้นห้องน้ำสีดำ หรือสีสดๆ เป็นต้น หลีกเลี่ยงการใช้กระเบื้องสีขาว เพราะจะทำให้ผู้สูงอายุแยกไม่ออกว่าสุขภัณฑ์อยู่ตรงไหน นอกจากนี้ควรให้แสงสว่างในห้องน้ำที่พอเหมาะ ไม่มืดจนเกินไป

บันได และพื้นต่างระดับ
โดยมาก บันไดและพื้นต่างระดับมักมีสีเดียวกัน หรือสีใกล้เคียงกัน และเป็นสีที่ค่อนข้างมืด เช่น บันไดมีลูกตั้ง และลูกนอนสีเทาเหมือนกัน อาจจะทำให้ผู้สูงอายุมองแยกไม่ออกว่าขั้นต่างๆ อยู่ตรงไหน ส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุ หกล้มตกบันไดได้ง่าย วิธีแก้ไข คืออาจติดแถบสีเหลือง หรือสีอื่นๆ ที่ตัดกับสีของบันได บริเวณจมูกบันได รวมถึงการเพิ่มแสงสว่างบริเวณบันได อาจจะมีการซ่อนไฟบริเวณลูกนอนบันได เพื่อทำให้ผู้สูงอายุมองเห็นได้ชัดยิ่งขึ้น

พื้น
พื้นกระเบื้อง หรือพื้นพรม ที่มีลายสีต่างๆ หรือมีความเข้มอ่อนของสีสลับกัน อาจทำให้ผู้สูงอายุมองเห็นเป็นพื้นต่างระดับ ส่วนสีเข้มอาจจะมองเป็นพื้นที่ลึกลงไป อาจจะทำให้ก้าวขาพลาด จนเสียการทรงตัวได้ ควรใช้พื้นที่มีสีเดียวกันเป็นผืนใหญ่ๆ

2

ผนัง และประตู
ผู้ออกแบบมักกำหนดผนังและประตูให้มีสีกลมกลืนกันเพื่อความทันสมัย เช่นเป็นสีขาวทั้งหมด อาจจะมองลำบากสำหรับผู้สูงอายุ จึงเลือกควรใช้ประตูที่มีสีตัดกับผนัง เช่นประตูไม้ กับผนังสีขาว หรือประตูสีขาว กับผนังสีเข้ม เป็นต้น นอกจากนี้ลูกบิดประตูก็ควรที่จะมีสีที่ตัดกับสีประตูด้วย

ผนัง กับพื้น ที่มีสีเดียวกัน หรือบัวเชิงผนัง ที่มีสีเดียวกับพื้น เป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง เนื่องจากผู้สูงอายุอาจจะแยกไม่ออกว่าพื้นสิ้นสุดที่ขอบเขตไหน ซึ่งอาจจะทำให้เดินชนผนังได้ อาจแก้ไขด้วยการเปลี่ยนสีผนัง ติด Wallpaper หรือสติกเกอร์ที่ผนัง

ผนัง หรือประตูที่เป็นกระจกใสทั้งบาน ผู้สูงอายุที่มองแยกแยะวัตถุต่างๆ ลำบากอยู่แล้วอาจจะมองไม่เห็นว่ามีกระจก อาจเดินชนจนเกิดอันตรายได้ วิธีแก้ไขสามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยการติดสติกเกอร์ หรือป้ายไว้ที่กระจก

โดยสรุปแล้วเทคนิคในการสร้างความแตกต่างของสี ประกอบไปด้วย การเลือกใช้สีที่ตัดกัน เช่น สีเข้มกับสีอ่อน หรือสีสดกับสีซีด การใช้แสงสว่างเน้นวัตถุ เช่น การให้ไฟตามทางเดิน หรือขั้นบันได และการใช้สติกเกอร์ช่วยเน้นจุดสำคัญต่างๆ เช่น จมูกบันได หรือประตูกระจก เพียงเท่านี้ก็จะช่วยให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตในบ้านได้สะดวกสบาย และปลอดภัยมากยิ่งขึ้น